مقدمه ای بر تولید بذر هیبرید در گیاهان دگرگشن مثل ذرت

کار تولید ذرت هیبرید از سال ۱۹۰۹ با تئوری آقای شال آغاز شد. وی عنوان داشت چنانچه ذرت را وادار به خودگشنی اجباری نماییم می توانیم لاین خالص تولید کنیم. البته در پی تولید لاین خالص قدرت گیاه کاهش پیدا می کند و گیاه به شدت ضعیف می شود (پسروی یا انحطاط ناشی از خویش آمیزی). این ضعف ناشی از خودگشنی اجباری را می توان با تلاقی دو لاین خالص برطرف نمود. گیاهی که به این صورت تولید می شود دارای عملکرد بیشتری نسبت به میانگین والدین میباشد و جمعیت تولید شده همگن و یکنواخت خواهد بود. با توجه به این تئوری مقداری بذر سینگل کراس تولید گردید ولی بعدا متوقف شد، زیرا لینه های خالص بسیار ضعیف بودند و بذر هیبریدی که روی این لینه های اینبرد تولید می شد بسیار کم بود. این امر سبب می شد تولید بذر هیبرید بسیار گران تمام شود.

در سال ۱۹۲۲ جائز تلاقيهای چهار طرفه یا دابل کراس را از تلاقی دو سینگل کراس پیشنهاد کرد. در این روش از تلاقی بین دو جمعیت F₁ که دارای بنيه قوی هستند برای تولید بذر و فروش آن به زارع استفاده می شد. به دلیل بروز هتروزیس در هر یک از  F₁ ها پتانسیل تولید نیز افزایش یافت، و در کل، قیمت نیز به حد قابل قبول کاهش پیدا کرد. از آن زمان به بعد، صنعت تولید بذر هیبرید به سرعت گسترش یافت به طوری که هم اکنون در غالب کشورهای پیشرفته ارقام هیبرید سه طرفه و دابل کراس تولید می کنند که مقرون به صرفه است و در سطح وسیعی کشت می شوند.

پس از تولید ارقام هیبرید در ذرت ، از این روش اصلاحی در سایر گیاهان زراعی نیز استفاده شد. امروزه تولید ارقام هیبرید به مقدار زیادی در سورگوم، چغندرقند، پیاز، سایر سبزیجات و تعداد زیادی از گلهای زینتی صورت می گیرد. در کشورهای پیشرفته، تولید بذر هیبرید و فروش آن عمدتا توسط سازمانهای تجارتی انجام می شود و به دلیل نگهداری لاینهای اینبرد توسط آنها به عنوان یک سرمایه  مجبور به خرید بذر از آنها هستند. در بعضی موارد جهت عدم خرید بذر در در سال بعد از این سازمانها، تلاشی برای استفاده از بذر نسل F₂ انجام شده است، ولی به دلیل تفرق در بسیاری از خصوصیات متفاوت بین لاینهای اینبرد و کاهش هتروزیگوسیتی، استفاده از این روش موفق نبوده است. از طرف دیگر با تکنیکهای پیشرفته و مدرن در زمینه مکانیزاسیون کشاورزی، امروزه استفاده از جمعیتهای متنوع و مخلوط ژنتیکی کاری مشکل است. به همین دلیل زار عین نیازمند به خرید هر ساله بذر از این شرکتها می باشند.

به زبان خیلی ساده میتوان گفت که خرید بذر هیبرید اگرچه در ابتدای کار کشاورزی شاید کمی از لحاظ هزینه گران باشد ولیکن مزیت های آن از جمله عملکرد علاوه بر جبران هزینه ها سود قابل توجهی را نصیب کشور خواهد کرد. در ایران نیز بذر هیبرید ذرت در چندین شرکت و مجموعه خصوصی تولید می شود که از جمله مرغوب ترین آنها بذر هیبرید ذرت شیرین و فوق شیرین تولید شرکت بهدان فناور بارثاوا است که توسط گروهی از متخصین رشته علوم و تکنولوژی بذر تولید و بسته بندی شده و در اختیار کشاورزان عزیز در سراسر کشور قرار می گیرد.

جهت خرید بذر هیبرید ذرت رقم الیکا لطفا به قسمت فروشگاه سایت مراجعه یا با شماره 09106742501 تماس بگیرید.